Znasz ten scenariusz? Niedzielne popołudnie, w piekarniku piecze się ciasto, pralka wiruje, a Ty włączasz czajnik na herbatę. Nagle „cyk” – i w całym mieszkaniu zapada cisza i ciemność. Zirytowany idziesz do skrzynki, podnosisz dźwignię bezpiecznika i wracasz do życia, nie zastanawiając się, co się właściwie stało. A stało się to, że Twoja instalacja elektryczna właśnie uratowała Cię przed pożarem. Bezpiecznik to nie jest złośliwy gadżet, który ma utrudniać życie, ale najprostszy strażnik, który pilnuje, by kable w ścianach nie zamieniły się w grzałki.
Dlaczego bezpiecznik odcina prąd, gdy włączamy za dużo urządzeń?
Zadziałanie wyłącznika nadprądowego (potocznie „esa”) w wyniku przeciążenia wynika z fizyki bimetalu; gdy przez przewód płynie prąd większy niż przewidziany (np. powyżej 16A), element termiczny w bezpieczniku nagrzewa się i wygina, zwalniając mechanizm sprężynowy i odcinając obwód, zanim izolacja kabli w ścianie zacznie się topić.
To mechanizm prosty jak budowa cepa, ale genialny. Wyobraź sobie instalację elektryczną jak sieć rur z wodą. Kable w ścianach mają określoną średnicę (przekrój, zazwyczaj 1,5 mm² do oświetlenia i 2,5 mm² do gniazdek). Jeśli spróbujesz przepchnąć przez nie zbyt dużo „wody” (elektronów) pod dużym ciśnieniem, rury pękną. W przypadku prądu – kable zaczną się grzać.
Typowy bezpiecznik gniazdkowy ma oznaczenie B16. Oznacza to, że pozwala na przepływ prądu o natężeniu do 16 Amperów. W przeliczeniu na moc, to około 3,7 kW (3680 Watów).
Spójrzmy na matematykę Twojej kuchni:
- Piekarnik: 2000 W
- Czajnik elektryczny: 2000 W
- Zmywarka (podgrzewanie wody): 2000 W
Razem: 6000 W. To prawie dwa razy więcej niż limit bezpiecznika B16 (3680 W). Jeśli te urządzenia są podpięte do jednego obwodu (jednego bezpiecznika), „korek” musi wyskoczyć. Jeśli by tego nie zrobił, przewody w tynku rozgrzałyby się do czerwoności i zapaliłyby tapetę lub meble.
Czym różni się „Moc Przyłączeniowa” od rzeczywistego zużycia?
Moc przyłączeniowa to określony w umowie z dostawcą energii maksymalny limit poboru prądu, jaki w jednej chwili może przyjąć Twój dom; przekroczenie tej wartości powoduje zadziałanie zabezpieczenia przedlicznikowego (głównego) i odcięcie zasilania w całym budynku.
Często mylimy zużycie (ile płacimy za prąd) z mocą (jak dużo urządzeń może działać naraz). W starym budownictwie (bloki z wielkiej płyty, kamienice) standardem był przydział mocy rzędu 4-5 kW na mieszkanie (instalacja jednofazowa). W tamtych czasach szczytem luksusu była pralka Frania i telewizor Rubin.
Dziś, w dobie płyt indukcyjnych, klimatyzacji i ekspresów do kawy, 5 kW to stanowczo za mało. Sama płyta indukcyjna na pełnej mocy potrafi pobrać 7,4 kW. Jeśli planujesz remont i unowocześnienie kuchni, pierwszą rzeczą nie powinien być wybór kafelków, ale telefon do zakładu energetycznego z wnioskiem o zwiększenie mocy przyłączeniowej(zazwyczaj do 11-14 kW) i zmianę instalacji na trójfazową (siłę). Bez tego nowa indukcja będzie działać tylko na „pół gwizdka”, albo wcale.
Różnicówka a zwykły bezpiecznik – co chroni sprzęt, a co Ciebie?
Wyłącznik nadprądowy (bezpiecznik) chroni instalację i budynek przed pożarem, natomiast wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) chroni człowieka przed śmiertelnym porażeniem, odcinając zasilanie w ułamku sekundy, gdy wykryje „ucieczkę” prądu (np. przez Twoje ciało do ziemi).
W skrzynce bezpiecznikowej masz zazwyczaj dwa rodzaje „pstryczków”:
- Wąskie (jednomodułowe): To wyłączniki nadprądowe. Chronią kable. Jeśli włożysz gwóźdź do kontaktu stojąc na gumowej macie, ten bezpiecznik raczej nie zadziała (chyba że zrobisz zwarcie). On nie widzi, że prąd razi człowieka, widzi tylko, że płynie duży prąd.
- Szerokie (z przyciskiem „Test”): To RCD („różnicówka”). Działa jak aptekarz. Mierzy, ile prądu wpłynęło do urządzenia przewodem fazowym i ile wróciło neutralnym. Musi wrócić tyle samo. Jeśli „brakuje” choćby 30 miliamperów (bo prąd właśnie ucieka przez uszkodzoną obudowę pralki i Twoją rękę do podłogi), różnicówka odcina zasilanie natychmiast.
Lista największych domowych „prądożerców”, którzy przeciążają sieć:
- Płyta indukcyjna: do 7400 W (wymaga siły!).
- Przepływowy podgrzewacz wody: od 3000 W do nawet 21 000 W (zabójca starych instalacji).
- Czajnik elektryczny: 2000 – 2400 W (krótko, ale intensywnie).
- Suszarka do włosów: 1800 – 2200 W (pozorna niewinność).
- Żelazko / Stacja parowa: 2000 – 2600 W.
Planując rozmieszczenie gniazdek w kuchni, pamiętaj: czajnik i ekspres do kawy nie powinny być na tym samym bezpieczniku, co zmywarka. Rozdzielenie tych obwodów to podstawa spokoju ducha podczas świątecznych przygotowań.
Więcej ciekawych artykułów na https://e-magazyny.pl
Artykuł sponsorowany
